નવી પેઢી આ વાતથી અજાણ છે!. કચ્છના રણમાં રણછોડ પગીની સુજબુંજથી પાકિસ્તાની સેનાના છક્કા છૂટી ગયા હતા.

1012

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જમ્મુ-કાશ્મીર માંથી કલમ ૩૭૦ હટાવી દેવામાં આવી છે, લદ્દાખને અલગ રાજ્યનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે, આનાથી પાકિસ્તાન આંચકામાં આવી ગયું છે. યુદ્ધના સંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને કચ્છમાં ભારતીય સૈન્ય સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે.

આ કચ્છના પાછલા સમયગાળામાં, 1965 અને 1971માં પાકિસ્તાન વચ્ચેના યુદ્ધની યાદો તાજી થઈ છે. આમાં પણ રણ પ્રદેશને જાણનાર રણછોડને કોણ ભૂલી શકે છે, જેમણે એકલા જ પાકિસ્તાની સેનાના છક્કા છોડવી નાખ્યા હતા.

રણછોડને રાષ્ટ્રપતિનો એવોર્ડ મળ્યો હતો..
રણછોડ પગીએ પાકિસ્તાનના 1200 સૈનિકોની માહિતી આપીને ભારતીય સૈનિકોની મદદ કરી હતી. આ સાહસ બદલ તેમને રાષ્ટ્રપતિનો એવોર્ડ પણ મળ્યો હતો. રણછોડ ભાઈના આ યોગદાનથી ભારતીય સેનાએ પાકિસ્તાની સૈનિકો પર જીત મેળવી હતી. તેમનું કાર્ય અહીં લોકગીતોમાં પણ લાવવામાં આવ્યું છે.

છેવટે શું થયું..
1965 માં, કચ્છ સરહદ પર વિધાકોટ બોર્ડરથી પાકિસ્તાની સૈન્યને  હુમલો  કર્યો હતો. ભારતીય સેનાએ યોગ્ય જવાબ આપ્યો, પરંતુ આ માટે રણછોડ પગીની મદદ લેવામાં આવી હતી. રણછોડ રણ ક્ષેત્રમાં સારી રીતે વાકેફ હતો, તે પગનાં નિશાનો સારી રીતે જાણતો હતો.

આ વિશેષતા સાથે, તેમણે ભારતીય પ્રદેશમાં છુપાયેલા 1200 પાકિસ્તાનીઓની શોધ કરી. આ સિવાય પગીએ પણ 1971 ના યુદ્ધમાં મહત્વની ભૂમિકા નિભાવી હતી. તેમના કાર્યની તત્કાલીન આર્મી જનરલ જનરલ એકે માણેકશાએ પણ પ્રશંસા કરી હતી. રણછોડ પગી સાથે તેણે ભોજન પણ કર્યું હતું.

યુવા પેઢી અજાણ..
આજની યુવા પેઢી આ રણછોડ પગીની કાર્યશૈલીથી સંપૂર્ણ અજાણ છે. રણના માર્ગો પર કેટલા લોકો ઊંટ પર સવાર હતા, તે ઊંટના પગના પગલાની છાપથી કહી શક્યા હતા. તેઓ ભારતીય બોર્ડર ક્રીક અને રાણમાં પગના નિશાનથી ઘુસણખોરો વિશે સચોટ માહિતી આપતા હતા.

તે આ કાર્યમાં એટલો નિપુણ હતો કે પગલાના નિશાન જોતાં જ તે વ્યક્તિને કહેતો કે તેની ઉંમર કેટલી છે અને તેણે કેટલું વજન ઉતાર્યું છે.

ફિલ્મ પણ બની રહી છે..
હાલમાં એક ફિલ્મ 1971 ના યુદ્ધ પર બનાવવામાં આવી રહી છે. भुज: द प्राइज ऑफ इंडिया, અજય દેવગન મુખ્ય ભૂમિકા ભજવનાર ભારતનો પુરસ્કાર. આ ફિલ્મમાં સંજય દત્ત રણછોડ પગીની ભૂમિકા નિભાવી રહ્યો છે.

ફિલ્મમાં સંજય દત્તનું નામ રણછોડ રબારી છે. રણછોડ પગીનો જન્મ આઝાદી પહેલા પાકિસ્તાનમાં થયો હતો. તેમનું 17 જાન્યુઆરી 2013 ના રોજ 113 વર્ષની વયે અવસાન થયું હતું.

સરહદનું નામ રણછોડદાસ છે..
કચ્છ-બનાસકાંઠા બોર્ડર નજીક સુઇગામની બીએસએફ બોર્ડરને રણછોડદાસ બોર્ડરનું નામ આપીને તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી છે. તાજેતરમાં જ તેમની પ્રતિમા અહીં સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. તે માંડવીની ઓફિસમાં કામ કરતો હતો. તેની પૌત્રી નીતા બેન રબારી હજી માંડવીમાં રહે છે.

લોકગીતોમાં સ્થાન મેળવ્યું..
દેશ માટે આવા મહત્વના કાર્યો કરનારા રણછોડદાસ પગીને લોક ગાયકો દ્વારા તેમના ડાયરામાં વારંવાર યાદ કરાયા છે. રાજાભા ગઢવીએ તેમની રણબંકી રણછોડ રબારી થીમને લોકગીતમાં સમાવિષ્ટ કરી અમર બનાવી દીધી છે.