જાણો! હરસ શું છે? અને તેનો ઉપચાર વિષે..

0
2044

હરસ જે દુશ્મનની માફક પ્રાણનો નાશ પણ કરી શકે છે. તેને અર્શ પણ કહેવામાં આવે છે,

વાતાદિ- દોષોના ત્વચા -માસ -મેદ તથા તે જગ્યાના રક્તને દુષિત કરી ગુદાસ્થાને નાના પ્રકારની આકૃતિના માંસના અંકુરો ઉત્પન્ન કરે તેને અર્શ – હરસ કહેવામાં આવે છે.

હરસ થવાના કારણો- તીખા તૂરા કડવા લુખા ઠંડા અને વાસી ભોજન નિયમિત સેવન કરવું, ⁃ પિકી તળેલી તેલ મરચા વાળી વસ્તુ બેકરીની વસ્તુઓ નિયમીત સેવન કરવું,

⁃ દારૂનું વ્યસન કરવાથી તમાકુનું વ્યસન કરવાથી ઇત્યાદિ વ્યસન કરવાથી, ⁃ સમય વીતી ગયા બાદ ભોજન કરવાથી, ⁃ વધારે મહેનત કરવાથી, ⁃ વધારે ઉપવાસ કરવાથી, ⁃ વધારે તળકે ફરવાથી,

હરસના લક્ષણો- ⁃ મલ ત્યાગ સમયે દુખાવો થાય છે, ⁃ મલ ત્યાગ સમયે લોહી પડે છે, ⁃ મલ ત્યાગ નિયમિત થતો નથી,⁃ કટકે-કટકે થાય છે, ⁃ ભૂખ નથી લાગતી,

⁃ પગ પેડુમાં દુખાવો થાય છે,  ⁃ નબળાઈ લાગે છે,  ⁃ વધારે પ્રમાણમાં રક્ત સ્ત્રાવ થવાથી ચક્કર આવે.

હરસની ચિકિત્સા- છાશનું સેવન કરવું  ⁃ હરડે ચૂર્ણ રોજ રાત્રે લેવું  ⁃ નાગકેસર ચૂનો માખણ સાથે લેવું

⁃ ચિત્રકાદિવટી લેવી  ⁃ લઘુ અને સુપાચ્ય ખોરાક લેવો ⁃ હરડે અને સૂંઠ ચિત્રકનો ઉકાળો કરી પીવો ⁃ ગરમ પાણી નો શેક કરવો (કટિબસ્તિ લેવી)

–  ત્યારબાદ કાશીશાદી કે જાત્યાદિ તેલ લગાડવું  ⁃ સુરણ, ચિત્રક, સુઠ અને મરીનું ચુર્ણ ગોળ સાથે લેવું.  ⁃ તેમજ રેચક વસ્તુ આપવી.